Dzisiaj jest 30.11.2021, 22:32
Historia szkoły

Początki szkoły w Wyszkowie

 

   Początek działania szkoły w Wyszkowie jest bardzo słabo udokumentowany. Przypuszczalnie informacje zawarte w kronice pochodzą z przekazów ustnych, z rozmów ze starszymi mieszkańcami Wyszkowa. Zapisane zostały około roku 1924 i być może zawierają pewne błędy, które są możliwe przy retrospekcji. Niestety nie ma drugiego źródła, według którego można by zweryfikować fakty zawarte w kronice. Przedstawiam je więc tak jak są podane, a podane są w dwóch wersjach.

           Na pierwszej, pożółkłej karcie nieznany kronikarz napisał: „Według zeznań miejscowej ludności szkoła w Wyszkowie została założona około roku 1868 przez Księdza Dziekana Stanisława Bronisza z Węgrowa. Około roku 1904 została częściowo rozebrana. W 1905 roku została odbudowana przez władze rosyjskie. Do roku 1918 była jednoklasówka, potem dwuklasówka. Pracowali w niej nauczyciele:

p. Karabanowa, Kowalski, Ździeborski, Oprysko, Dudzińska. Od 1 września 1924 roku objął kierownictwo Pan A. Byrko.”

Nowy kierownik zastał szkołę w bardzo złym stanie. Budynek był nieogrodzony, dach i podłogę miał dziurawe.

Od 1 września 1925 roku opracowano nowy plan sieci szkolnej powiatu węgrowskiego, według którego naszą placówkę przemianowano na czteroklasową z „oddziałami eksponowanymi” w Witankach i Zającu.

       W latach 1925-1927 w szkole zatrudnieni byli p.p. : A. Byrko, J. Byrkowa, S. Śliwa, M. Zborowska w Wyszkowie, J. Rajpoldówna w Witankach, J. Dmowska w Zającu.

       Na tych, dość suchych informacjach kończy się pierwsza karta historii szkoły. Kronikarz jest anonimowy i jak wynika z charakteru pisma, dokonał tylko tego jednego zapisu.

       Jego następca również starał się dotrzeć do początku działania szkoły, a ponieważ jego wersja jest dużo dokładniejsza, zawiera więcej konkretów, można ją chyba uznać za bardziej wiarygodną. Oto jak wygląda druga wersja.

         Szkoła w Wyszkowie istniała już około roku 1850 jako szkółka parafialna, jedna z wielu w okolicy. Założycielem jej był Ksiądz Andrzej Zawadzki – Prezes Zgromadzenia Księży Komunistów w Węgrowie. Szkoła mieściła się w organistówce, a nauczaniem zajmował się organista. Około roku 1868 następca Księdza Zawadzkiego – Ksiądz Dziekan Stanisław Broniszewski proboszcz Wyszkowa „ gorący krzewiciel oświaty” postarał się o przekształcenie szkółki parafialnej w rządową. Od tego czasu szkoła jest ujmowana w oficjalnych statystykach. Tak przedstawiają się informacje w kronice. Źródła i dokumenty historyczne podają natomiast, że już w latach 1773 – 1794 w wyniku działania Komisji Edukacji Narodowej, na terenie Podlasia i Mazowsza działało przeszło pięćdziesiąt szkół, w tym szkoła parafialna w Wyszkowie.

   Nauka w tych szkołach, zgodnie z założeniami KEN trwała od 29 września do 29 sierpnia przez 20 godzin tygodniowo i obejmowała naukę czytania, pisania i religii. Większość tych szkół na przełomie XVII i XIX w. i utracie niepodległości upadła ze względu na brak funduszów państwowych. Jak było ze szkółką w Wyszkowie - nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że zaborcy bardziej zależało na rusyfikowaniu polskich dzieci niż na ich kształceniu. A do takich szkół z kolei nie chcieli dzieci posyłać rodzice.

       Trzeba tu wtrącić, że w całej guberni siedleckiej powiat węgrowski zajmował przedostatnie miejsce pod względem liczby szkół, a szkoła w Wyszkowie zalicza się do jednej z najstarszych w okolicy. Wyprzedziły nas tylko placówki w Liwie (1834), Węgrowie (1835), Pniewniku (1864) i Jarnicach (1867).

     Ksiądz Broniszewski zmienił też lokalizację szkoły, a mianowicie umieścił ją obok kościoła, w budynku jaki został po przytułku dla starców, powszechnie zwanym „ szpitalem”, utrzymywanym przez parafię. „ Szpital ” ten na skutek odebrania kościołowi dóbr po uwłaszczeniu został zamknięty, a budynek wraz z placem przekazano szkole. Władze carskie nadały również szkole ”dwa morgi ziemi leżącej w rozwidleniu dróg wiodących do Ruchny i Zająca „. Jest to obecny plac szkolny. Budynek szpitala„ był drewniany, od wschodu mieściły się mieszkania a od zachodu ogromna sala przeznaczona na klasę .” Wyznaczono również specjalne sale przeznaczone na „ kozę dla dzieci .”

   Ksiądz Broniszewski okazał się wielkim społecznikiem, przekonywał rodziców o potrzebie nauczania dzieci, a nauczycielom przychodził z pomocą materialną ‘’ dając im obiady, a nawet całkowite utrzymanie „.

   Oto grono nauczycielskie z tamtych lat: p. Szczygielska (utrzymywała ociemniałego męża), p. Maria Wroczyńska ( córka obywatela ziemskiego), p. I. Fiodorow (Rosjanin), p. Konstanty Pietrzykowski (wspominany jako gorliwy, pracowity nauczyciel), p. Antoni Zagórski ( który „ za jakieś przewinienia polityczne dostał się do więzienia, gdzie zmarł”), p. Timofiejew (Rosjanin, syn popa), p. Ruszczuk, p. Rzewuski (hrabia” lubiący kompaniję i trunek, często zapraszał sąsiadów na herbatkę „), p. Jan Bludzis.

       Jak podają źródła w roku 1893 liczba dzieci uczęszczających do wyszkowskiej szkoły początkowo wynosiła siedemdziesięcioro uczniów.

   W roku 1903 w Wyszkowie wybuchł pożar tak groźny, że w ciągu kilku zaledwie godzin strawił całą wieś, a tym samym i szkołę. W roku następnym przystąpiono do odbudowy szkoły. Budowę prowadził gospodarz wyszkowski – Stanisław Perciński. Jako podstawowego materiału użyto cegły uzyskanej z rozbiórki pałacu.

         W tym miejscu należy wspomnieć o nieistniejącym dziś pałacu hrabiny Marii z Chrzanowskich Wyszomirskiej. Mieścił się on w parku, z którego do dziś pozostało jedynie kilka najstarszych drzew i zarośnięty staw. Świadectwem jego istnienia jest kilka starych zdjęć i rycin. Widać na nich jednopiętrowy budynek z szeregiem wielkich okien i dużym dachem. Jego bryła przypomina trochę obecną szkołę. Na kilku fotografiach wnętrz widać obszerne, widne pokoje, piękne schody. Według przekazów     ustnych w pałacu tym miały się znajdować sale wykładane marmurami, lustrami, mozaikami. Miała tam też mieścić się duża kaplica. Architektem pałacu miał być włoski mistrz. Nic dziwnego, że po okolicy rozniosła się pogłoska o wielkich skarbach ukrytych w podziemiach budynku. Prawda była inna.

         Ostatni właściciele – Wyszomirscy najwyraźniej niezbyt dobrze gospodarowali majątkiem, gdyż popadli w długi i zmuszeni byli sprzedać swoje dobra, w tym i pałac. Po rozparcelowaniu   majątku przez bogatszych wyszkowskich gospodarzy, jedenz nich spłacił swoich wspólników z pałacu był to ( jak pisze kronikarz) „ Maniak Perciński z Wyszkowa .”Od tej chwili jako jedyny właściciel, mający w pamięci wspomnianą legendę rozpoczął poszukiwania skarbów . Rozebrał   całkowicie pałac, a uzyskaną cegłę sprzedawał gospodarzom. Jak się łatwo można domyśleć, nie znalazł żadnych skarbów, a jedynie zniszczył wspaniały zabytek. Z pałacu pozostały ruiny, z czasem porośnięte trawą. Do dziś, jako znak po zabytku, pozostały nierówności terenu.

         To właśnie z płacowej cegły pobudowano w 1904 roku nową szkołę. Koszty jej budowy pokryły wsie: Wyszków, Janowo i Ossolin. Jako uczących w niej nauczycieli kronikarz wymienia p.Wandę Karabanową i p. Aleksandra Ździeborskiego.

       Jak skromny był to budynek niech świadczy fakt, że była tam tylko jedna sala, a gdy w roku 1922 utworzono dwuklasową szkołę, druga klasa musiała korzystać z budynku gminnego. Ciekawostką będzie też informacja, że z braku drugiej tablicy musiano pisać kredą na drzwiach. Jako nauczyciele pracowali wówczas :p.p. Władysław Kowalski i Maria Kowalska. Do rejonu szkolnego należały trzy wioski: Wyszków, Janowo, Ossolin.

       Frekwencja była bardzo niska, gdyż na jesieni i na wiosnę dzieci musiały pomagać swoim rodzicom w pracach gospodarczych, zimą natomiast z braku ciepłych ubrań, siedziały w domach. Były co prawda nakładane grzywny na rodziców, którzy nie posyłali swych dzieci do szkoły, ale nie były one egzekwowane...

Dalsze losy szkoły w szczegółach opracowała pani Renata Matyszewska pt: "Dzieje szkoły w Wyszkowie".

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z całościa opracowania, które znajduje się w dziale dokumenty szkolne.

 

 W roku szkolnym 2014/2015 do szkoły uczęszczało 68 uczniów i pracowało 12 nauczycieli:

Dyrektor szkoły, matematyka: mgr Irena Sowińska

Edukacja wczesnoszkolna, plastyka, muzyka: mgr Barbara Kazimierczak

Edukacja wczesnoszkolna, biblioteka: mgr Renata Matyszewska

Edukacja wczesnoszkolna, zajęcia komputerowe: mgr Anna Marzenna Urban

Język polski, zajęcia techniczne: mgr Małgorzata Niszcz-Świeżak

Język angielski:  Eliza Brzezik

Wychowanie fizyczne: mgr Grzegorz Kubiszewski

Historia: mgr Alina Sakowska

Przyroda,wychowanie do życia w rodzinie: mgr Ewelina Olszewska

Pedagog, świetlica: mgr Jolanta Turemka

Religia: mgr Hanna Żółkowska-Koper

Religia: ks. mgr Wojciech Zadrożny

 

W roku szkolnym 2016/2017 do szkoły uczęszczało 58 uczniów i pracowało 14 nauczycieli:

Dyrektor szkoły, matematyka: mgr Irena Sowińska

Edukacja wczesnoszkolna, plastyka, muzyka: mgr Barbara Kazimierczak

Edukacja wczesnoszkolna, biblioteka: mgr Renata Matyszewska/mgr Joanna Rowicka- Wójcik

Edukacja wczesnoszkolna, zajęcia komputerowe: mgr Anna Marzenna Urban

Język polski, świetlica: mgr Elżbieta Rogala

Język angielski, pedagog, świetlica: mgr Eliza Brzezik

Wychowanie fizyczne: mgr Piotr Sołowiński/ p. Cezary Replin

Historia: mgr Alina Sakowska

Przyroda, wychowanie do życia w rodzinie, świetlica: mgr Ewelina Olszewska

Pedagog, świetlica: mgr Jolanta Turemka

Religia, zajęcia techniczne: mgr Hanna Żółkowska-Koper

Religia: ks. mgr Wojciech Zadrożny

 

W roku szkolnym 2017/2018 pracowali:

Dyrektor szkoły, matematyka: mgr Irena Sowińska

Edukacja wczesnoszkolna kl III, plastyka, muzyka: mgr Barbara Kazimierczak

Edukacja wczesnoszkolna kl I i II, biblioteka: mgr Renata Matyszewska

Edukacja wczesnoszkolna kl I, zajęcia komputerowe, informatyka, geografia, logopedia: mgr Anna Marzenna Urban

Pedagog szkolny, świetlica, zajęcia profilaktyczne i rewalidacyjne- mgr Jolanta Turemka

przyroda, biologia, chemia, wychowanie do życia w rodzinie- mgr. Ewelina Olszewska

język polski- mgr. Grażyna Dębska/ mgr. Małgorzata Niszcz- Swieżak

język angielski, język rosyjski, zajęcia rewalidacyjne - mgr Eliza Brzezik

historia- mgr Sylwia Rybak

wychowanie fizyczne- mgr Sylwia Florowska

fizyka- mgr Jadwiga Jaczewska

religia, technika, zajęcia rewalidacyjne- mgr Hanna Żółkowska- Koper

religia- ks. mgr Wojciech Zadrożny

 

W roku szkolnym 2018/2019 do szkoły uczęszcza 80 uczniów i 16 nauczycieli:

Dyrektor szkoły, matematyka: mgr Irena Sowińska

Edukacja wczesnoszkolna kl I, plastyka, muzyka: mgr Barbara Kazimierczak

Edukacja wczesnoszkolna kl III, biblioteka: mgr Renata Matyszewska

Edukacja wczesnoszkolna kl II, zajęcia komputerowe, informatyka, logopedia: mgr Anna Marzenna Urban

Pedagog szkolny, świetlica, zajęcia profilaktyczne i rewalidacyjne- mgr Jolanta Turemka

przyroda, biologia, chemia, wychowanie do życia w rodzinie- mgr Ewelina Olszewska

język polski- mgr Małgorzata Niszcz- Swieżak

język angielski - p. Katarzyna Jurkowska

historia, język polski, zaj. rewalidacyjne- mgr Sylwia Rybak

wychowanie fizyczne- p. Cezary Replin

fizyka- mgr Jadwiga Jaczewska

matematyka, fizyka- mgr Jolanta Supleńska

religia, technika, zajęcia rewalidacyjne- mgr Hanna Żółkowska- Koper

religia- ks. mgr Wojciech Zadrożny

j.rosyjski- mgr Justyna Wielądek

geografia, EDB- mgr Marzenna Leszczyńska

 

Pracujący nauczyciele w roku szkolnym 2020/2021 :

Dyrektor szkoły, religia, rewalidacja,logopedia :mgr Hanna Żółkowska-Koper

Edukacja wczesnoszkolna kl III, plastyka, muzyka: mgr Barbara Kazimierczak

Edukacja wczesnoszkolna kl II, biblioteka: mgr Renata Matyszewska

Edukacja wczesnoszkolna kl I, informatyka: mgr Anna Marzenna Urban

Pedagog szkolny, zajęcia profilaktyczne, nauczyciel wspomagający- mgr Jolanta Turemka

chemia, wychowanie do życia w rodzinie, świetlica- mgr Ewelina Olszewska

język polski- mgr Małgorzata Niszcz- Swieżak

język angielski - p. Katarzyna Jurkowska

historia, język polski, zaj. rewalidacyjne- mgr Sylwia Rybak

wychowanie fizyczne- p. Cezary Replin

matematyka, fizyka, rewalidacja- mgr Jolanta Supleńska

biologia, przyroda, matematyka- mgr Irena Sowińska

religia- ks. mgr Wojciech Zadrożny

j.rosyjski- mgr Ewa Bieniak

geografia, EDB- mgr Marzenna Leszczyńska

świetlica, nauczyciel wspomagający - mgr Wioletta Małyszka 

 

Nauczyciele pracujący w roku szkolnym 2021/2022:

 

Dyrektor szkoły, religia, rewalidacja, logopedia: mgr Hanna Żółkowska-Koper

Edukacja wczesnoszkolna kl I, plastyka, muzyka: mgr Barbara Kazimierczak

Edukacja wczesnoszkolna kl III, biblioteka, świetlica: mgr Renata Matyszewska

Edukacja wczesnoszkolna kl II, informatyka: mgr Anna Marzenna Urban

Pedagog szkolny, zajęcia profilaktyczne, nauczyciel wspomagający- mgr Jolanta Turemka

chemia, wychowanie do życia w rodzinie, świetlica- mgr Ewelina Olszewska

język polski, technika- mgr Małgorzata Niszcz- Swieżak

język angielski - p. Katarzyna Jurkowska

historia, język polski, zaj. rewalidacyjne- mgr Sylwia Rybak

wychowanie fizyczne- p. Cezary Replin

matematyka - mgr Ewa Gzowska

fizyka- mgr. Monika Skwierczyńska

biologia, przyroda, matematyka- mgr Irena Sowińska

religia- ks. mgr Wojciech Zadrożny

j.rosyjski, j. angielski- mgr Eliza Brzezik

geografia, EDB- mgr Marzenna Leszczyńska

nauczyciel wspomagający - mgr Wioletta Małyszka